NETFLIX ORİJİNAL DİZİSİ
Midway, sonucunu önceden bilmediğimiz
hilesiz olaylardan biri.
Bu pilotlar kendilerine şöyle diyor: "Bunu yapacağız.
Okyanus üstünde ölmeyi göze alacağız."
El sıkışıyorlar, gözleri yaşarıyor.
Son ana dek pek çok dram yaşanmış.
İşler gerçekten bıçak sırtı.
Tarihte, bir donanma gücü
bir diğerini nadiren yok eder.
Tarihin, Midway Muharebesi'ndeki kadar süratle ve tamamen
döndüğünü neredeyse hiç göremezsiniz.
Midway Muharebesi, İkinci Dünya Savaşı'nın en dramatik olaylarından biridir.
Şimdi uzmanlıkla renklendirilmiş dünyada nadir bulunan görüntüler
bu hikâyeyi daha önce hiç görmediğiniz şekilde anlatıyor.
Aralık 1941.
Japonya'nın, Pearl Harbor'daki ABD Pasifik Filosu'na yaptığı sürpriz atak
ABD'yi Mihver Devletleri ile savaşmaya itti.
Hazırlıksız yakalanan Amerikan ordusu sersemlemiştir.
Sekiz Pasifik Filosu savaş gemisi ciddi hasar almış veya batmıştır.
Bence Amerikalılar, Japonların çok etkili oluşu
karşısında donmuştu.
Pearl Harbor öncesinde, Amerikalılara Japon denince akıllarına
tavşan dişli, çok da zeki olmayan küçük insanlar geliyordu ki bu düşünce
Pearl Harbor sonrası değişti.
Yani savaş başladığında, üstünlük Japonlardaydı.
Hem sayı hem kalite olarak.
İkinci Dünya Savaşı öncesi yıllarda, ABD, askerî açıdan
etkin bir güç değildi.
İkinci Dünya Savaşı başladığında dünyanın en büyük 17. ordusuydu.
Hatta donanmamızın kullanışlı bir savaş silahı
olup olmadığına dair de soru işaretleri vardı.
Yani ABD sanki dipten başlıyordu.
Pearl Harbor saldırısı rezaleti sonrası
Pasifik Filosu'ndan geriye kalanların başına yeni bir adam getirilmiştir.
Adı Chester W. Nimitz'dir.
Nimitz, Pearl Harbor sonrasında Pasifik Filosu'nun
komutasını devralmaya geliyor ve duman içindeki limanı görüyor.
Derin çizmelerini giymiş, hasarlı gemileri tamir ettirmeye çalışıyor
ve Amerikalılar zar zor dayanıyor.
Herkes kötü hissetmişti.
Hazır olmalıydık. Beklemeliydik.
Daha iyi karşılık vermeliydik. Bu berbat.
Sonra Nimitz gelir.
Onda insanlara ilham veren bir şey vardı.
Çok ışıltılı bir şey değil. Ama sessiz,
"Sizin tarafınızdayım. Bir takımız." tarzında bir şey.
Aynı anda, hem içgüdüsel olarak risk alan biriydi
hem de gayretli, çalışkan bir savaşçıydı.
Filo Amirali Nimitz'in önünde oldukça zor bir görev vardır.
Japonlar şu anda Pasifik'te rahatça dolaşıyorlar,
neredeyse istedikleri her bölgeyi alıyorlardı.
Ve Nimitz'in onları durdurmayı denemek için şu an
elindeki gemisi sayısı dört.
Uçak taşıyıcıları Lexington,
Hornet, Enterprise ve Yorktown.
Nimitz'in artık Japonlara rahat verecek lüksü yok.
Japonları uzakta tutmak zorunda.
Ama kendi kaynaklarını da korumak zorunda.
Başka savaş gemisi kaybedecek lüksü yok.
Hele Japonlara daha çok zarar vermeden savaş gemisi kaybedecek lüksü hiç yok.
Yani bir denge oyunu oynamak zorunda.
Ama Nimitz'in Washington'daki patronları, onun bu kötü durumuna pek sempati duymaz.
Başkan Franklin D. Roosevelt, mümkün olduğunca çabuk şekilde
manşetleri süsleyecek bir harekât ister.
Franklin Roosevelt yurt içiyle ilgilenen biri.
Pearl Harbor saldırısı yaşandığında başkomutan oydu.
Bu yüzden onun için karşılık verememek seçenek değil.
ABD Silahlı Kuvvetleri'nin saklanmasını,
pasif olmasını istemiyor.
Güya, Roosevelt demiş ki:
"Nimitz'e söyleyin Pearl Harbor'a gitsin ve savaş kazanılana dek dönmesin."
Washington'da yapılan plan,
Albay James Doolittle önderliğinde, Japonya'nın başkenti
Tokyo'nun bombalanmasıdır.
Ama Doolittle'ın uçakları sadece Japon sularının içinden ateşlenebilir.
Burada Amiral Nimitz'in sadece birkaç uçak taşıyıcısı var.
Nimitz, bu baskının sadece sembolik olduğunu
ve riskli olduğunu farkında.
Doolittle'ın ağır bombardıman uçakları,
taşıyıcı pistlerine uygun bile değil.
Bence, Nimitz'e, istese de istemese de bu harekâtı yönetme emri verildi.
Bence kumarbaz biri bile bunun denenebilirliğini sorgulardı.
Bu mürettebattakiler için dönüş olmayacaktı.
Bir uçak gemisinin pistinden kalkacaklar,
Tokyo'yu bombalayacak, sonra da Çin'deki güvenli pistlere ineceklerdi.
Plan buydu.
Çok cesur bir harekât.
Albay Doolittle'ın ilk bombardıman uçağı güverteden havalandığında
uçağın burnu yere doğru eğiliyor
ve kendi bomba yükünün ağırlığı sebebiyle
okyanusa çakılacak gibi duruyor.
Zar zor yükseliyor ve ufka yükseliyor.
Nimitz, Albay Doolittle'ın uçakları uçurmasından
ve uçak gemilerinin güvenle Hawaii'ye döndüğünü duymaktan mutlu.
Ama şunu fark etmiyor ki, bu baskın sebebiyle uçak gemileri
düşman için birincil hedef olacak.
Bombardıman uçakları Tokyo'ya ufak bir şok baskın yaşattığında,
Amerikan halkı için bir propaganda galibiyeti kazanıyorlar.
Ama saldırı Japonya'yı kızdırır.
Bombalardan bazıları İmparator'un sarayının
bulunduğu yere düşer.
Bu inanılmaz.
Bu sağ düşünceli bütün Japonları dehşete düşüren bir şey.
İmparatorlar kutsal. Başkanlar gibi başkasını seçebileceğiniz kişiler değil.
İmparator kutsal. Yani bir asker olarak, sizin korumanızdaki İmparator öldürülürse
Japonya yüksek komutası anında topluca intihar ederdi.
Doolittle'ın baskını Japon halkında büyük şok yaratıyor çünkü o dönem
savaşın erken dönemleriydi ve onlara Japonya'nın
kazanmakta olduğu söyleniyordu.
İmparatorluk Sarayı'na saldırmak büyük öfke uyandırmıştı.
Ama kıdemli bir Japon askeri
bu öfkeyi bir fırsat olarak görür.
Pearl Harbor'dan beri
birleşik filo başkomutanı
Amiral Isoroku Yamamoto
Amerika uçak gemisi filosuna
yine saldırılarak
tamamen yok edilmesi gerektiğini savunmaktaydı.
Yamamoto bürokratik, anayasal bir kaynak savaşı veriyor.
Amerikan filosunu yok etmek amacıyla deniz saldırılarını sürdürmek için.
Şimdi kanıtı da var.
Amerikalılar onu haklı çıkardı.
Doolittle baskınlarının
Japonya kıyısının oradaki uçak gemilerinden başlatılmış olması
Yamamoto'nun, Japonya'nın güvenliği için
Amerikan Pasifik Filosu'nun tamamen yok edilmesi gerektiği
söylemini destekledi.
Yamamoto gibi adamların,
Samuraylar sonrası Japonya'nın ilk nesli odluğunu unutmamalıyız.
Bu yüzden bir orta çağ ülkesinin savaşçı liderleriyle bağ kuruyorlar.
Onları sadece yenmeyi yeterli gören biri değil.
Yok etmek istiyor.
Başka hiçbir şey yapamasınlar istiyor.
Bütün Japon ordusu artık Amiral Yamamoto'nun arkasında birleşir.
Planı, Amerikan uçak gemilerini Peral Harbor'daki üslerinden çekip
Nimitz'in Pasifik Filosu'nu tamamen yok edecek
nihai bir muharebe vermek.
Onları muharebeye çekmek için de
ABD'nin elindeki, Pasifik'in diğer ucundaki
bir mercan adasını işgal etmeye karar verir.
Midway, Amerikalılar için değerli bir hava pisti
ve yakıt ikmal üssüdür.
Japonlar, Midway saldırılarını yem olarak görüyor.
Amerikalıları, Pearl Harbor'dan uçak gemileri yollamaya itecekler,
sonra Amerikalılar Midway'i korumaya geldiklerinde
çok daha büyük Japon filosu tarafından yakalanacaklar.
Yani Midway'de bir tuzak kuruyorlar.
Ve çok tesirli bir tuzak.
Ama Yamamoto, Midway planını daha başlatamadan,
beklenmedik bir fırsat önüne çıkar.
Uçak gemilerinden iki tanesi, Müttefikler'in elindeki Gine'de,
Port Moresby saldırısını desteklerken
USS Lexington ve Yorktown ile karşılaşırlar.
Birdenbire, Yamamoto'nun, Nimitz'in uçak gemisi filosunun
yarısını yok etme şansı olur.
Ve tarihte ilk defa
iki filo, birbirini bile görmeden savaşır.
Savaş gemisi hız ve silahlarının erişimi açısından kısıtlıyken
bir uçak gemisinin pike ve torpido uçakları uzaklara saldırabilir.
Artık ufukta bile görülmeyecek noktadayız.
Radar teknolojisi çok ilkel. Uzun mesafeli keşif çok bozuk.
Sonra o keşfi, uçuş güvertesindekilerle koordine etmek falan...
Yani karanlıkta gezip duruyor ama düşmanı her zaman bulamıyorsunuz.
Mercan Denizi'ndeki kargaşa arasında
Japonlar, önemli bir zafer elde ettiklerinden emindir.
Uçak gemilerinden ikisi hasar görmüştür
ama USS Lexington patlamalarla paramparça edilir ve batırılır.
USS Yorktown ise kesinlikle işi bitmiş, için için yanan bir enkazdır.
Birleşik Devletler'in dört uçak gemisinden ikisi düşmüştür,
hem de Midway saldırısı daha başlamadan.
Japonlar savaşa emin olmayarak başlıyorlar.
Midway'e geldiklerinde yapabileceklerini düşünüyorlar ve bir küçümseme oluşuyor.
Amerikalıları biliyorlar. Büyük ve güçlü. Ama pek akıllı değiller.
Öz güveni artan Amiral Yamamoto,
kıdemli komutanlarını bir savaş gemisinde bir araya toplar.
Midway'e yapacakları çok gizli sürpriz saldırının ayrıntıları konuşulur.
Yamamoto dikkatle tasarlanmış bir pusu planlamıştır.
Zamanlama kritik olacak.
Japonlar, birden fazla askerî gücün gidip geldiği,
saat gibi çalıştığı, sonra tam doğru zamanda
doğru noktada bir araya geldiği dallı budaklı savaş planlarını seviyor.
Önce, güçlü Japon uçak gemisi filosu
Midway'e sürpriz bir saldırı yapacaktır.
Uçakları, adanın savunmalarını yok edecek
ve kara işgali için yolu temizleyecektir.
Saldırı, Amerikan filosunu, Pearl Harbor'dan destek almaya itecektir.
Bir tuzağa doğru, 1.600 kilometre kadar yol gideceklerdir.
Amiral Yamamoto da bizzat geniş bir savaş gemisi filosuyla
adadan uzakta, yedekte bekleyecektir.
Amerikan uçak gemileri vardığında
Japonlar çoktan Midway uçak pistlerini ve gökyüzünü ele geçirmiş olacaktır.
Japon uçak gemisi filosu, daha sonra Amerikalıları sıkıştırıp
yok edecek kadar güçlü bir konumda olacaktır.
Bu önemli uçak gemisi gücünün başındaki adam
Koramiral Chuichi Nagumo'dur.
Nagumo'nun önünde, Amerikan uçak gemileriyle
yüzleşmeden önce rahat bir üç dört gün vardı.
Bu da ona, Midway'in işini bitirmeye, orayı işgal etmeye,
ve bir Japon ileri üssüne çevirmeye yetecek vakti sağlayacaktır.
Daha sonra da sıradaki tehdide dönecek.
O da Amerikan Donanması.
Ama burada ilginç olan, Yamamoto ve Nagumo'nun birbirini sevmiyor olması.
İkisi hiç iyi geçinemiyor.
Ama yine de kıdemlilik sebebiyle, dünyanın en önde gelen
uçak gemisi güçlerinden birinin komutasına veriliyor.
Bu silah sistemi hakkında da hiç iyi hisleri yok.
Nasıl yöneteceğini bilmiyor.
Amiral Nagumo klasik su yüzeyi savaşından, prosedürlerden anlayan biriydi.
Doktrin ne derse onu yapardı.
Ne söylenirse onu yapardı.
Hepsini de el kitabına göre yapardı.
Nagumo, çok fazla inisiyatif bırakılacak biri değildi.
Ama Japon muharebe planı gizlilik ve sürprize dayanıyorsa
şu an bile tehdit altında.
Hawaii'de, Hypo adındaki bir ABD kriptografi birimi,
şifreli Japon telsiz trafiğini çözmeye çalışır.
Hypo'daki takımın başında tuhaf biri olan Yüzbaşı Joseph Rochefort vardır.
Rochefort'a, geleneksel donanma subayları
büyük şüpheyle bakıyordu.
Onu saygısız bir entelektüel olarak görüyorlardı.
Atölyesinde kocaman masalarda, tezgâhlarla ve payandalarla çalışan,
Japon kodlarını seren,
onları karıştıran,
zarif bir ceket ve terlik giyen bir tipti.
Sınırları aşmayı seven bir adamdı.
Japonya'da vakit geçirmişti.
Bundan dolayı sadece Japoncayı öğrenmekle kalmamış,
Japon kültürünü de iyi öğrenmişti. Bundan dolayı
kod mesajlarına sadece dil açısından bakmıyorlar,
imaları da araştırıyorlardı.
Ama ona rağmen, Hypo'daki kriptoanalistler
Japon kodlarının sadece yüzde 20'sini çözebilmişti.
Gerisi artık tahmine kalmıştı.
O Mayıs ayında
Rochefort, çeşitli Japon iletişimlerinden AF kod adlı bir hedefe karşı
yapılacak harekâtlar hakkında bir şeyler duymaya başlar.
Fotoğrafik hafızasını geri sarınca
Rochefort, AF'nin anlamını çözdüğünü düşünür.
Mart 1942'de bir Japon devriye uçağının
iletişiminde, uçağın "AF noktasını geçiyoruz."
dediğini hatırlar.
O anda geçiyor olabileceği, Amerikalılara ait tek yer ise
Midway Adası.
Rochefort'a öre Midway'e bir haftadan kısa sürede saldırılacaktır.
Washington'daki üstlerine hemen durumu bildirir.
Ama raporu ciddiye alınmaz.
Washington'da, donanma istihbaratı şefi
"Emin değilim, bunu nereden çıkardın?" diyor.
O da "Belli oluyor." diyor.
"Hayır, belli olmuyor.
Her şey olabilir. Seattle olabilir.
San Francisco da olabilir.
AF'in Midway olduğu ne malum?"
Komuta zinciri şüpheciydi.
4 Haziran tarihi, şafak sökmekte.
Japon uçak gemisi filosu Midway'in 400 kilometre içine girmiştir.
Komutanları Amiral Nagumo
artık adaya saldırı başlatabilecek bir konumdadır.
Midway Adası'ndan bu saldıran Japon filosuna bakıyor olsanız
avantajın onlarda olduğunu söylerdiniz.
İleri uçaklarla dolu dört uçak gemileri var.
Mürettebatları iyi eğitimli.
Pearl Harbor ve Mercan Denizi'nden tecrübeliler.
Bu, ABD'nin karşı durması gereken heybetli bir düşman olacaktı.
Dört Japon uçak gemisi de
toplu uçak saldırısını koordine eder.
Saat 06.20'de, Japon hava filoları Midway'i kaplamaya başlar.
Ünlü film yönetmeni John Ford
adada bulunmaktadır
ve saldırıyı çekmeyi başarır.
Midway Muharebesi'nden sağlam çıkan tek görüntü budur.
Midway'de bulunan Amerikalılar için çok korkunç bir an.
Pearl Harbor yeniden yaşanıyormuş gibi.
Çünkü gökten saldırıya uğruyorlar ve kendilerini savunacak şeyleri çok az.
Karada sadece sağa sola dağılmış birkaç uçaksavar silahı var.
Ama Japon uçakları
altlarında bir cehennem yaratırken
sıra dışı bir şey fark ediyorlar.
Anahtar hedeflerinden biri,
adanın bombardıman uçakları,
aşağıdaki pistlerde görünmemektedir.
Orada neredeyse hiç uçak yok.
Hava pistlerinde yoklar. Japonlar bunu merak ediyor.
Bu niye olmuştu ki?
Amerikan uçakları havada bir yerde olmalı.
O sabah erken saatlerde, John Ford'un kameraları
Amerikan bombardıman uçaklarının havalanış anını çekmişti.
Ve şimdi, direkt olarak
Japon uçak gemisi filosunun üstünde belirirler.
Nagumo'nun tam sürpriz planı
tutmamış gibi görünmektedir.
Bu fena bir manzara olmalı.
Ve bu, Nagumo için bir problem.
Midway, onun sandığı kadar sessiz bir yer gibi durmuyor.
Karşı saldırıyı yapanlar arasında, deniz savaşında hiç test edilmemiş
yüksek irtifalı B17 bombardıman uçakları vardı.
Japon gemi kaptanları 20 bin fit yukarıdan atılan bombanın
geminin bulunduğu yere düşmesinin epey süreceğini düşünüyor.
Bundan dolayı uçakları izleyip,
bombalar bırakılır bırakılmaz geminin rotasını
hızlıca değiştirmeyi düşünüyorlar.
Fotoğraflardaki sonuçlar çok dramatik.
Japon gemilerinin etrafında
suya düşen sekiz, on bombanın yarattığı büyük su sütunları var.
Japon filosu, saldırıya karşı savunma yapmak amacıyla Zero adındaki
avcı uçaklarını havalandırır.
Bir grup avcı, bir düşman saldırısını görürse
bütün avcılar onları takip ederdi.
Beyaz kan hücreleri gibi.
Bu saldırı noktasına doğru onu takip ederlerdi.
Japonların elinde Zero adı verilen harika avcı uçakları vardı.
Hız, manevra kabiliyeti ve yükselişi açısından
harika bir uçak.
Tecrübeli bir pilotun elinde
ölümcül bir savaş silahı olabilir.
Tecrübeli Zero pilotları kısa sürede Midway'deki acemi pilotlara üstün gelir.
Biri kafamın üstünden geçti.
Elimle uzanıp dokunabilecek gibiydim. Ama birden yeniden kuyruğuma takıldı.
Gördüğüm, manevra kabiliyet en yüksek uçaktı.
Adanın karşı saldırısında yer alan 50'yi aşkın uçak
Japon uçak gemilerine tek bir hasar bile vermeyi başaramaz.
Ama bir saldırı, az kalsın Amiral Nagumo'yu öldürecektir.
Sona doğru, bir B17 vurulup düşer.
Düşerken de pilot, düşüş noktasını
amiral gemisi olarak belirlemiş gibidir.
Direkt olarak ona ve komuta ekibine doğru inmektedir.
Nagumo muhtemelen doğru dürüst hiç Amerikan direnişi beklememişti.
Yani Amerikalıların her şeyleriyle karşı koymasıyla,
heyecanı artmıştı, adrenalin yüksekti.
Ürken Nagumo, Midway'e yeniden vurmak ve savunmalarını yok etmek ister.
Ama gemilerde kalan bombardıman uçakları
gemilere saldırmak için torpidolarla yüklüdür.
Nagumo, onlara karaya saldırı silahlarını kuşanmalarını söyler.
Ama saldırının başlayabilmesi için biraz beklemesi gerekecektir.
Bu büyülü bir şekilde çat diye olan bir şey değil.
Deniz saldırı silahlarının kara saldırı silahlarıyla değiştirilmesi
doksan dakika, iki saat kadar alabilecek bir şey.
Birkaç saat boyunca saldırı gücü olmayacak.
Yani Nagumo o emri verdikten sonra, geri alamaz.
Ama daha 30 dakika bile geçmeden
Nagumo'nun amiral gemisinin telsizine bir mesaj gelir.
Arama uçaklarından biridir.
Haber geç gelir.
Ve çok kötü haberdir.
Midway yakınlarında belirsiz tipte
ABD Donanma gemileri tespit edilmiştir.
07.40'da, keşif uçaklarının birinden bu telsiz mesajı geldiğinde
Nagumo ciddi bir panik hissetmiş olmalı.
Araştırmadan olumsuz sonuç bekleniyordu.
"Pusu atan Amerikalı yok." denecekti.
Ama olumlu çıkmıştı. Ama bütün kararlarında,
bu ihtimali hiç göze almamıştı
çünkü orada olmamalılardı.
Midway'i yeniden vurma kararını zaten vermişti.
Hangardaki uçakları
o anda yarı silahlandırılmış durumda.
Tamamen kontrpiyede kalıyor.
Orada hiç Amerikan gemisi olmamalıydı.
Plana göre Amerikan gemilerinin üç dört gün daha gelmemesi gerek.
Niye oradalar?
Savaş tarihinde bazen
istihbarat aşırı abartılır
ve pireyi deve yapmaya bayılırız.
Midway'de durum bu değil.
Bir üstleri tarafından reddedilen
kriptolog Joseph Rochefort vazgeçmez.
Gayri resmî yollardan Amiral Nimitz'e ulaşır.
Rochefort, Japon filosunun
AF kod adlı bir yere saldırmayı planladığı içgüdüsünü paylaşır.
Nimitz dinler. Ama hedefin Midway olduğuna dair güvence ister.
Amiral Nimitz, doğal olarak
AF'nin ne olduğunun kesin ve net olarak bilinmesini istedi.
Kanıtımız olmadığından, Joe ile birlikte
telsiz yanıltması yöntemiyle düşmanı kandırarak
bu kanıtı yaratmaya karar kıldık.
Midway Adası, sahte bir acil mesajı göndererek
su sistemlerinin bozulduğunu söyler.
Aynı gün daha sonrasında Amerikan istihbaratı,
AF'nin suyunun olmadığı söylenen bir Japon mesajı ele geçirirler.
Rochefort, AF'nin Midway olduğunu kanıtlamıştır.
"İşte bu, bulduk." der gibiydi.
Şimdi, Midway'de, Japonları kendi tuzaklarına çekebilirlerdi.
Amiral Nimitz'e bu ağır şifreli mesajı gösterip, ona, haziran ayında gelecek
misafirlere hazırlanma imkânı verdiğimde
onun mutluluğunu tahmin edebilirsiniz.
Adeta elini çenesine koymuş, şunu derken onu görebiliyordunuz:
"Ben varım. Hadi bakalım."
Saldırı sabahında, Nimitz'in filosu, Midway yakınlarında,
Japonlara pusu atmaya hazır şekilde beklemektedir.
İşler tersine dönmüştür.
Ve Amerikalıların uçak gemisi sayısı iki değil, üçtür.
Japonların Mercan Denizi'nde yok ettiklerini sandıkları
USS Yorktown
okyanusta yüzmekteydi.
Her şeye rağmen
yanan gemi, tamirat için Pearl Harbor'a dönebilmişti.
Donanma mimarları bu geminin tekrar denize çıkabilecek
seviyeye gelmesinin üç ila altı ay alacağını söylüyor.
Nimitz ona soğuk şekilde bakıyor
ve "Üç gününüz var.
Üç güne savaşa hazır edin." diyor.
Gerçekten de ediliyor.
Nimitz'in şimdi, Japonlara karşı elinde
üç uçak gemisi ve batırılamaz bir gemi olarak da
adanın kendisi vardı.
Sürpriz avantajı da
ilk o saldırabilecek demekti.
Uçak gemisinde ne zaman biftek ve yumurta yesek
o günün çok zor bir gün olacağını bilirdik.
O sabah bize biftek ve yumurta verdiler.
O sabah 07.00'da
Tuğamiral Raymond Spruance'ın komutası altında...
Motorları çalıştırın.
...üç ABD Donanması uçak gemisinden ikisi
Enterprise ve Hornet
Japon filosuna karşı saldırıyı başlatır.
Torpido bombardıman uçağı filoları ve pike bombardıman uçakları havalanır.
Bu sırada, Amiral Nagumo, hâlâ daha Amerikan filosunun
Midway'de olduğu haberini sindirmeye çalışmaktadır.
Şimdi soru şuyud. Ne yapacaktı?
Plan artık plana göre gitmiyor olabilirdi.
Bütün bu seferin ana amacı Amerikan uçak gemilerini batırmaktı.
Midway yemdi. Hedefler uçak gemileriydi.
Şimdi bütün planını yeniden düşünmek zorunda.
"Midway'e ikinciye saldırmak yerine
o uçakları uçak gemilerine saldırtmalıyım."
Önceki emri olan Midway Adası'na saldırma emrine karşın
hâlâ daha güvertede, gemilere saldırmak için
silahlandırılmış gemiler vardır.
Ama Japon doktrinine göre
sadece tam koordine bir grup uçakla saldırmalıydınız.
Nagumo da her şeyi kitabına uygun yapan bir komutan.
Bu yüzden, elindekileri yollamaktansa
bütün uçakların bombalarının yeniden torpidolara
döndürülmesini beklemeye karar verir.
Saldırı başlatmaya hazır olmaları en az iki saat daha alacak.
Kural kitabında yazmayan bir şey yapması gerekiyor
ama bunu yapmaya hazır değil.
Bir hata yapmıştı. Şimdi,
o hatayı geri almaya çalışıyor
ama bunu yapacak vakti yok.
Hangar güvertelerine
tam bir kaos var.
Çünkü Nagumo'dan, bu uçakları yeniden silahlandırma emri gelmişti.
Hangarın içindeki büyük curcunada,
bu kara saldırı silahlarını düzgün bir şekilde
kaldırabilecek vakit yok.
Köşelere doğru atılıyorlar.
Mühimmatlar etrafa dağılıyor.
Uçaklara da bir yandan yakıt yükleniyor.
Yani hangarlar şu an kibrit kutusu gibi.
Nagumo'nun uçak gemisi filosu hâlâ silahlanırken
saat 09.20'de
Nimitz'in uçak gemisinden gelen uçaklar gökyüzünde belirir.
Ama filo yaklaştıkça
diğer avcılar tarafından korunmayan, yalnız bir uçak görülür.
ABD'nin elinde sürpriz avantajı olmasına karşın
bunu israf etmişlerdir.
Savaşın bu aşamasında Amerikalıların sorunu
birden fazla uçuş güvertesinde yaşanan aktiviteleri
koordine etme konusunda Japonlar kadar iyi olmamaları.
Enterprise ve Hornet'ten kalkan uçakların durumu rezalet.
Nihayetinde havada farklı konumlara doğru uçan,
hiçbir şekilde desteklenmeyen birden fazla filo oluşuyor.
Hatta birbirlerinin yerini bile bilmiyorlar.
Varan ilk filo torpido bombardıman uçakları olur.
Bu torpido uçakları yavaş ve silah açısından yetersiz.
Karşılarında ise saatte 320 kilometre hızı geçebilen, avantajlı ve daha hızlı
Zerolar var.
Bu avcı uçakları yanlarından geçip giderken
boş boş bekliyor gibilerdi.
Amerikalılar için bu, savaşın en kötü kısımlarından biri.
Daha da kötüsü,
ağır uçaklara sorunlu bir silah konulmuştur.
Bu uçakların sorunu, çok işlevsiz bir torpidoları olması.
Bu torpido, yüzde 90 ihtimalle atıldıktan sonra patlamıyor.
Savaş öncesi silah testlerinde torpidoyu test ettiklerinde
torpidonun patlama oranı yüzde ondu.
Amerikalı amiraller bu riski alıp üç torpido filosunu
bu muharebeye böyle göndermişlerdi.
Hepsi çok ürkütücüydü.
Ben bir şarapnel tarafından vurulmuştum.
Her yerim kan içindeydi.
Yaramın ciddiyetini bilmiyordum.
Taret nişancım bir süre ateş etti, sonra bıraktı.
Sanırım öldürülmüştü.
Bence, torpido uçaklarının pilotları
bu muharebedeki en cesur kişiler.
Çünkü bu savaşa giderken
sadece torpidolardan biri belki patlar da
biraz hasar verir beklentisiyle
gönderildiklerini farkındalar.
Muharebe sabahında, bir pike bombardıman uçağı pilotu
en yakın arkadaşının torpido uçağı pilotu olduğunu
ve vedalaştıklarını,
çünkü o sabah dönme ihtimalinin
düşük olduğunu bildiklerini anlatmıştı.
Elveda diyemeyecekleri için,
"Bu başına geldiği için üzgünüm."
diyerek el sıkışıyorlar ve gözleri doluyor.
Bu ölümler hiç kolay değil.
Çünkü uçaklar vurulduğunda
büyük bir ateş topuyla patlıyorlar.
Uçak benzini yayılıyor. Hoş bir ölüm şekli değil yani.
Çok az bir başarı şansın olduğunu bilerek
ölümle böyle yüzleşebilme cesareti göstermek
gerçekten hayal etmesi zor bir insan kalitesini gösteriyor.
İlk torpido filosundan
sadece bir kişi canlı çıkar.
Sonraki iki filo da katledilir.
Nihayetinde, geri dönebilen uçak sayısı sadece dörttür.
Amerika'nın umudu artık sadece pike uçaklarına kalmıştır.
Ama şimdiye dek
ortalıkta görünmemektedirler.
Yanlış yöne gönderilen uçaklar
tamamen kaybolmuş durumdalardır ve yakıtları da azalmıştır.
Olmaları gereken yere gelmiştik ama orada değillerdi.
Kimse yoktu. Sadece dümdüz okyanus.
Uçak gemisine geri dönebilmek istiyorsak
artık dönmemiz gerekiyordu.
Ellerinde bir pusula
bir de kalem var. 500, 650 kilometrelik açık okyanusta
yollarını bulmak için ellerinde bir tek bunlar vardı.
GPS yok.
Uydu iletişimleri yok.
Tamamen kör şekilde
yerinizi belirtecek hiçbir şey bulunmayan okyanus üstünde uçuyorsunuz.
Orada kendi başlarınalar.
Okyanusun ortasında, Japon filosu olsalar
nereye gideceklerini düşünüyorlar.
Hangi yönü seçmiş olabilirler?
Ve onları o gemilere götürebilecek bir şey bulmayı umuyorlardı.
Amiral Nagumo, muharebenin
ciddi şekilde kendi lehine dönmeye başladığını görür.
Nagumo'nun sabahını gerçekten rezil edebilecek torpido tehdidi
yok olmuştu, düşürülmüşlerdi.
Şimdi önlerine bakabilirlerdi.
Saldırıyı hazırlamayı bitirebilirler ve Amerikalıları yenebilirlerdi.
Amerikalılar başarısız olmuştu.
Nagumo'nun saldırı uçakları kısa sürede torpidoyla silahlandırılacak
ve dört uçak gemisinin tamamı da Amerikalılara saldırı başlatabilecekti.
Avantajı kaçıran Nimitz'in Pasifik uçak gemisi filosu
tam yıkımla karşı karşıyadır.
Bu ABD Donanması. Yedekte donanma yok.
Midway'de kaybederseniz
Japonları orada tutup, pozisyonlarını geçilmez kılmalarını
engelleme ihtimalinizi tamamen yok etmiş olursunuz.
Ama Midway Muharebesi'nde
son bir dönemeç yaşanacaktır.
4 Haziran 1942 tarihinde sabah 10.25'te Japonlar, Pasifik Savaşı'nı kazanıyordu.
Beş dakika sonra,
terazinin ağır gelen tarafı tamamen değişmişti.
Tarihin, Midway Muharebesi'ndeki kadar süratle ve tamamen
döndüğünü asla göremezsiniz.
Muharebe, inanılmaz bir şansla döner.
Denizin uzaklarında,
kayıp Amerikan pike bombardıman filosu lideri
uzakta sıra dışı bir şey görür.
Ufukta
Amerikalı pilotlar havada uçan dev bir gökkuşağı görüyor.
Bu, yalnız Japon destroyerı Arashi'nin
yarattığı hortumdan gelen bir renk spektrumu.
Japon destroyerı kendi başına,
görünürde bir uçak gemisi yok.
Ama yakıtlarının tehlikeli derecede az olmasına rağmen
filo lideri içgüdüsüne güvenip
gemiyi takip etmeye karar veriyor.
Pilotunuz McClusky uçağı döndürüp
aramayı genişlettiğinde
sizden ne istediğini anlıyorsunuz.
Onunla uçmayı sürdürmenizi,
geri dönememe ve okyanusa çakılma riskini almanızı istiyor.
Hepsi de Japon filosunu bulabilmek ve önemli bir şey yapabilmek için.
On dakika sonra,
saat 10.05'te,
bir mucize yaşanır.
ABD pike bombardıman uçakları
bütün Japon uçak gemisi filosunu bulur.
Muhteşem bir manzara olmalı.
15 bin fit yukarıdayken bu uçak gemilerinin altınızda
dizili olduğunu görmek.
Hayatta kalan ve 90 yaşlarına kadar yaşayan bir pilot
gözlerini kapattığında
çok net, canlı olarak hatırladığı şeyin
ufuktaki Japon filosu olduğunu söylemişti.
Japonlar bütün uçuş güvertelerinin önüne
dev bir Hinomaru çizmişti.
Büyük, kırmızı bir köfte gibi.
Elbette buna bakan
Amerikan pike bombardıman uçağı pilotları
"Bu harika bir nişan noktası." demişti.
İnanılmaz şekilde,
diriltilen USS Yorktown'dan gelen bir filo pike bombardıman uçağı
Japonlarla aynı anda karşılaşır.
Tamamen şans eseri,
dört filo saldırı uçağımız
iki farklı yönden, farklı yüksekliklerden
Japonlara saldıracaktı.
Japon avcı uçakları, son torpido filosunu
kovalamak amacıyla dağılmıştı.
Amerikan torpido bombardıman saldırıları korkunç bir yaşam israfı olsa da
pike bombardıman uçakları geldiğinde, onları durduracak kimse yoktu.
Daha yüksek irtifalarda
neredeyse hiç avcı yoktu.
Japonların radarı yok.
Japon amiral gemisindeki gözcü
kafasını kaldırıp baktığında birden Amerikan pike uçaklarını görüyor.
Bağırıyor:
"Pikeler!"
Bir tanığa göre, bu yukarıdan aşağı inen gümüş bir şelale gibiymiş.
Pike yapmaya başlıyorlar ve hedeflerine doğru alçalıyorlar.
Pike bombalaması ölüme meydan okuyan bir taktik.
Sonra aşağı doğru iniyorlar.
Yaklaşık 80 derece açıyla, toprağa doğru.
Kaporta açık. Yani rüzgâr kokpite doluyor ve bütün uçak tir tir titriyor.
Uçaksavar mermileri etrafınızda uçuşuyor.
Sonra inebileceğiniz kadar iniyorsunuz.
Bu isabetli atış için en iyi fırsatı veriyor.
Yani deniz yüzeyinde Rus ruleti oynamak gibi.
Pilotlar, Midway Muharebesi'nden önce bir yıl kadar eğitim almıştı.
Yani, pike bombardıman uçağı pilotlarının yeteneklerini kanıtlayabilsinler,
bu Japon gemilerini batırabilsinler diye.
Bu şans değil. Eğitim.
Tecrübeli ABD pike bombardıman uçakları aşırı isabetli atış yapar.
Sadece beş dakika içinde
üç Japon uçak gemisine direkt darbe indirirler.
Soryu'yu üç bomba vurmuştu.
Kaga'yı o kadar çok bomba vurmuştu ki
Japonlar kaç bomba vurduğunu artık sayamamıştı.
Akagi'yi sadece bir bomba vurmuştu.
Ama amiral gemisine maksimum hasarı verecek,
tam da mükemmel noktadan vurulmuştu.
Daha da beteri,
Amiral Nagumo'nun filoları alt güvertelerde,
bombalarla torpidoları değiştirirken sıkışır.
Bir an için düşünün.
Dört bir yanı yakıt dolu uçaklar olan metal bir kutu.
Bu kutunun her noktasına bombalar yağıyor.
Üstüne 450 kiloluk ağır patlayıcı
tahta uçuş güvertesini keserek iniyor
ve patlıyor.
Güneş patlamış gibi olmalı.
Japon güverte mürettebatı
sağa sola yığılmıştı.
O güverteler anında, yanan yakıtlarla dolmuştu.
Tam bir katliamdı.
Dört Japon uçak gemisinden üçü,
İmparatorluk Donanması'nın ana gücü,
ateş ve patlamalarla parçalanır.
15, 30 kilometre kadar bile uzaklaştığımda
gemilerde patlayan eşyaların bin fit kadar yukarı uçtuğunu görüyordum.
Yanan bir samanlık gibiydi.
Dakikalar içinde,
Midway Muharebesi tamamen değişmişti.
Afallamış Amiral Nagumo, yanmakta olan
amiral uçak gemisini terk etmek zorunda kalır.
Zero avcı uçakları da denize inmeye zorlanır.
Ama bu yıkıma rağmen, Japonlar vazgeçmez.
Son bir kozları vardır.
Kalan tek uçak gemileri Hiryu
bir saldırı başlatır.
Hiryu'dan kalkan saldırı lideri uçağının hasarlı olduğunu biliyor.
Amerikalılara vurup geri dönebilecek kadar yakıtı da yok.
Ama yine de havalanıyor.
İki ayrı Japon uçağı dalgası
USS Yorktown'a saldırır
ve gemiyi sakatlar.
Ama The Fighting Lady olarak bilinen bu güçlü geminin
muharebede hâlâ söyleyecek sözü vardır.
Onun pike bombardıman uçakları, son kalan Japon uçak gemisi
Hiryu'yu da avlar
ve parçalar.
480 kilometre uzakta, yavaş bir savaş gemisinde bekleyen
ve savaşa müdahale edemeyecek durumda olan
Amiral Yamamoto nihayetinde Amerikan pususunu
ve daha sonra
dört uçak gemisinin de vurulduğunu duyar.
Planı korkunç şekilde geri tepmiştir.
Japon Donanması'nın ana kalbi
yok olmuştur.
Bu kesinlikle yıkıcı bir kişisel darbe olmalı.
Çünkü bu uçak gemilerinin yaratılmasını sağlayan adam olarak
ülke için onların önemini anlıyor.
Ve bütün bu gücün yarısının
birkaç saat içinde paramparça edilmesinin
Japonya'nın bu savaştaki şansına ne kadar ağır bir darbe
indirdiğini farkında.
Bu gemiler şu an baştan uca yanıyor,
saatlerdir yanıyorlar.
Ama motor mürettebat üyesi olarak görev yerinde kalmak zorundasın.
Bu adamlar alt güvertelerde sıkışmış kalıyor.
Nihayetinde üstlerindeki güverteler yanmaya başlıyor
ve dosdoğru aşağı inmeye başlıyor.
Bu adamların çoğu canlı canlı yanıyor.
Buradan çıkış yok.
İki Deniz Kuvvetleri dev Midway Muharebesi sonrası kenara çekilirken
gerçek boyutu ve insan bedeli
netleşmeye başlar.
Üç binden fazla Japon ve Amerikalı asker
bir günde öldürülmüştür.
Diğer filolardaki askerler bir zamanlar dostlarının yattığı ranzalara
ve onların asılı duran kıyafetlerine bakmaya başlıyor.
Böylece durum iyice kafalarına giriyor.
Bu mücadele bittikten sonra
filo hazırlanma odalarındaki genel ruh hâli bu şekilde.
Rakip Amerikalı ve Japon amiraller için,
ciddi bir vicdan muhasebesi gerekmektedir.
Nimitz, muharebenin çoğunluğunda sürekli şans eseri şeyler yaşanmasaydı
kuyruğunu kıstırıp Pearl Harbor'a kaçmak zorunda olabileceğini farkındaydı.
Nagumo ve onun personelleri,
Tokyo'ya doğru binevi mülteciler olarak dönüyor.
Ciddi bir açıklama yapılması gerekeceği ortada.
Bir günde dört uçak gemisini nasıl kaybettin?
Japonlar bu muharebe hakkında yanlış bilgiler yaymaya başlar.
Japon halkına, bu muharebeyi kaybettiklerini söylemezler.
Büyük bir örtbas yaşanır.
Ama Yamamoto da öyle bir adam ki
deniz alanında cidden bir rock yıldızı gibi görülüyor.
İnsanlar fark etmeden ondan kurtulamazsınız.
Bu adam, okul çocuklarından
gelen mektuplara cevap vermeye çok zaman ayıran biri.
Yani...
Sırf muharebeyi kaybettiniz diye
Yamamoto'dan kurtulamazsınız. O yerini koruyor.
Hatta bu felaketin yaşanmasından sorumlu olan çoğu subay,
örtbas çabaları gereğince yerlerinde kalıyor.
Diğer yandan, Midway'deki Amerikan zaferi
ABD'de büyük sevinçle karşılandı.
Manşetlerdeydi.
Bu zaferin hemen peşinden gelen neşe hissi önemliydi
çünkü Amerika ayağa kalkmıştı.
Aralık 1941'den itibaren,
Mayıs ayına kadar bütün haberler kötüydü.
Nimitz'e gelince,
bence bu kesinlikle kendisinin ABD'ye Pasifik'in devamında
liderlik edebilecek bir adam olduğunun kanıtıydı.
Geldi, ona doğru şeyi söyleyen insanları dinledi
ve nihayetinde
ABD'nin ihtiyacı olan zaferi aldı.
Ama sadece iki ay sonra
Nimitz'in denizcileri, Solomon Adaları'ndaki Guadalcanal'ı
Japonların elinden almak için kanlı bir kara savaşına girişir.
Midway sonrası Amerikalıların karşısında
Gilbert, Caroline, Marshall, Mariana gibi
birçok istihkâmlanmış ada zincirleri vardı.
Nimitz, Midway'den sonraki stratejik vaziyete bakar
ve Pearl Harbor sonrası olduğu gibi kötüdür.
Bir şekilde Japonya'ya ulaşıp
Amerikan iradesini orada uygulamak gerek.
Ama nasıl?
Amerika, savaş çabaları için dev endüstriyel kaynaklarını kullanır.
1943'e gelindiğinde,
ABD, her ay modern bir uçak gemisi yaratmaktadır.
90'ı aşkın bir filo oluşturmuştur.
Askerî heybetleri karşı konulamazdır.
Amiral Yamamoto, Amerikan avcı uçakları
tarafından avlanmış ve öldürülmüştür.
Koramiral Nagumo bir yenilgiyle daha yüzleşmiştir.
Bu defa Saipan'da.
Bu utanca dayanamayıp kendini öldürür.
Ama Pasifik Savaşı'nın en kanlı muharebeleri
hâlâ yaşanmamıştır.
Ve yeni bir dehşet yaşanacaktır.
Pilotlu uçaklar uçaksavar mermilerinden oluşan bir duvara yığılıyorlar.
Bomba ve gaz alevi, en korkunç silah.
Bir kamikaze.